- Rzecznik Praw Pacjenta interweniuje w sprawie kontrowersyjnych praktyk niektórych placówek medycznych.
- Lekarze są zmuszani do uzyskiwania zgody na skierowanie pacjentów do specjalistów spoza własnej sieci.
- Ograniczenia te mogą negatywnie wpływać na jakość leczenia, zwłaszcza w psychiatrii, i naruszają niezależność lekarzy.
Kontrowersyjne umowy ograniczające wolność lekarzy
Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, wszczął postępowania wyjaśniające wobec placówek medycznych, które w swoich umowach z lekarzami wprowadzają zapisy rażąco ograniczające możliwość kierowania pacjentów do specjalistów i klinik spoza własnej struktury. Ta praktyka budzi poważne obawy dotyczące niezależności zawodowej medyków i dobrostanu pacjentów.
Rzecznik podkreśla, że decydowanie o ścieżce leczenia i potrzebie konsultacji z innym specjalistą to podstawowe kompetencje lekarza, wynikające z jego wiedzy medycznej i troski o dobro pacjenta. Prawo nie pozwala na takie ograniczenia. Problem dotyczy przede wszystkim pacjentów korzystających z usług dużych sieci medycznych, gdzie wewnętrzne regulacje mogą stać ponad zasadami etyki i standardami leczenia.
Takie zapisy w kontraktach sprawiają, że lekarz, chcąc działać zgodnie z dobrem pacjenta i zapewnić mu najlepszą możliwą opiekę, naraża się na ryzyko naruszenia warunków współpracy z placówką. Rzecznik Praw Pacjenta jasno komunikuje, że jest to niedopuszczalne przeniesienie decyzji terapeutycznych z poziomu medycznego na poziom biznesowy.
Zgoda kierownictwa zamiast medycznej oceny
Z ustaleń Rzecznika Praw Pacjenta wynika, że niektóre centra medyczne w swoich kontraktach z lekarzami pozwalają na skierowanie pacjenta do zewnętrznego specjalisty tylko wtedy, gdy w danej placówce nie ma odpowiedniego świadczenia. Co gorsza, lekarz nie może o tym zadecydować samodzielnie. Przed wystawieniem skierowania musi za każdym razem uzyskać zgodę kierownictwa.
Bartłomiej Chmielowiec mocno sprzeciwia się takim praktykom. "W każdej sytuacji klinicznej specjalista ma prawo skierować osobę pozostającą pod jego opieką do innego specjalisty lub placówki, jeśli uzna, że będzie to korzystne dla pacjenta i procesu leczenia" - powiedział Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta. - "Wykonywanie zawodu lekarza opiera się na zasadzie niezależności zawodowej oraz obowiązku kierowania się przede wszystkim dobrem pacjenta i aktualną wiedzą medyczną".
Skutki dla pacjenta: wydłużony czas i ograniczony wybór
Obowiązujące prawo w Polsce nie przewiduje możliwości ograniczania swobody decyzyjnej lekarzy. Wymóg konsultowania każdego skierowania z kierownictwem placówki sztucznie wydłuża czas oczekiwania na niezbędną pomoc. To nie tylko ogranicza niezależność medyczną lekarzy, ale przede wszystkim wymusza na pacjentach pozostawanie w obrębie jednej sieci medycznej.
Często zdarza się, że inne ośrodki mogą oferować świadczenia znacznie lepiej dopasowane do indywidualnych potrzeb chorego. Taka sytuacja budzi poważne zastrzeżenia, zwłaszcza w kontekście szybkiego i skutecznego leczenia.
Szczególne zagrożenie dla zdrowia psychicznego
Problem ograniczania skierowań jest szczególnie dotkliwy w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. Leczenie zaburzeń psychicznych wymaga często natychmiastowej reakcji, dostępu do bardzo wyspecjalizowanych metod terapeutycznych oraz elastycznej współpracy wielu ekspertów. Konieczność uzyskiwania akceptacji biznesowej na każdym etapie może bezpośrednio obniżać skuteczność terapii i pogarszać stan pacjentów.
Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że w tej dziedzinie swoboda decyzji lekarskich jest absolutnie kluczowa.
Poparcie ekspertów: Polskie Towarzystwo Psychiatryczne alarmuje
Stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta zostało jednoznacznie poparte przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne (PTP). Eksperci PTP wskazali, że pacjent ma pełne prawo do uzyskania najlepszej możliwej opieki medycznej, a wszelkie ograniczenia wyboru wyłącznie do specjalistów jednej sieci komercyjnej naruszają to podstawowe prawo.
Według Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, decyzja o skierowaniu do innego ośrodka należy wyłącznie do kompetencji lekarza prowadzącego i musi wynikać z czysto klinicznych przesłanek, a nie z wewnętrznych regulacji biznesowych placówki.
